Türkçe
English
Deutsch
Русский
Español
Français
العربية
فارسیDöküm Kumu
Döküm kumu, metal döküm sanayisinde kalıp ve maça üretiminde kullanılan, yüksek refrakterlik (sıcaklığa dayanım) ve kontrollü tane boyutu dağılımına sahip silis bazlı kuvars kumudur. Demir, çelik, alüminyum, pirinç ve bronz dökümlerinde tercih edilir.
Döküm kumu, ergimiş metalin yüksek sıcaklığına dayanabilen, kalıp boşluğunu doğru şekilde koruyan ve nihai döküm parçanın yüzey kalitesini doğrudan belirleyen kritik bir hammaddedir. Yüksek SiO₂ saflığı ve düşük safsızlık oranları sayesinde döküm sırasında kum yüzeyinde sinterleşme ve yapışma riskini azaltır.
AFS (American Foundry Society) tane indeksi, döküm kumunun en önemli teknik kriteridir. Seyman Maden olarak 15-120 AFS aralığında 10 farklı fraksiyon seçeneği sunarak demir, çelik, alüminyum ve pirinç döküm uygulamalarına özel ürünler tedarik ediyoruz. Tane boyutu, döküm parçanın yüzey pürüzlülüğünü, gaz geçirgenliğini ve kalıp dayanımını belirler.
Yaş kalıp (green sand), reçineli kalıp (no-bake, cold-box, shell) ve maça (core) üretiminde kullanılan döküm kumu, yıkanmış ve elenmiş yapısı ile homojen kalıp performansı sağlar. Düşük kil ve toz içeriği sayesinde reçine ve bağlayıcı kullanımını optimize eder, döküm hatalarını azaltır.
Kalıplama Sistemine Göre Kum Seçimi
Döküm kumu tek bir ürün değildir; hangi bağlayıcı sistemle çalıştığınız, kumdan beklediğiniz özellikleri değiştirir. Yaş kalıpta (green sand) kum bentonit ve suyla bağlanır; sistem bir miktar ince malzemeyi tolere eder, belirleyici olan AFS ve tane dağılımıdır. Reçineli sistemlerde (cold-box, no-bake, shell) bağlayıcı kimyasaldır ve maliyeti kumun temizliğine doğrudan bağlıdır: toz ve kil oranı yükseldikçe reçine sarfiyatı artar, çünkü ince taneler toplam yüzey alanını büyütür ve daha fazla bağlayıcı ister. Bu yüzden reçineli sistemlerde yıkanmış, kurutulmuş ve dar dağılımlı kum tercih edilir.
Maça Kumunda Ne Değişir?
Maça (core), kalıp içindeki boşlukları oluşturan parçadır ve döküm sırasında her yüzeyi sıvı metalle çevrilir. Bu yüzden maça kumu, kalıp kumundan daha zorlu koşullarda çalışır: hem dağılmadan şekli koruması hem döküm sonrası kolay bozulabilmesi gerekir. Pratikte bu, dar tane dağılımı ve düşük ince madde oranı demektir. Geniş dağılımlı bir kumda ince taneler boşlukları doldurur, gaz geçirgenliği düşer ve maça yüzeyinde gaz kaynaklı hatalar görülür. Maça uygulamalarında genellikle 50-70 AFS aralığındaki kademelerimiz tercih edilir; parçanın et kalınlığına göre daha ince kademeler de kullanılabilir.
Toz, Kil ve Nem: Sarfiyatı Belirleyen Üç Değer
AFS değeri doğru seçilse bile bu üç değer yanlışsa sonuç istenen gibi olmaz. İnce toz gaz geçirgenliğini düşürür ve bağlayıcı tüketimini artırır. Kil, yaş kalıpta işe yararken reçineli sistemlerde katalizör dengesini bozar. Nem ise reçineli sistemlerde sertleşme süresini ve bağ mukavemetini doğrudan etkiler; bu yüzden kumumuz akışkan yataklı kurutmadan geçirilir ve nem sevkiyat öncesinde ayrıca ölçülür. Reçineli ve asit katalizli sistemlerde ayrıca kumun asit talebi (ADV) belirleyicidir — karbonat kalıntısı katalizörü tüketir. Bu değerin sizin için kritik olduğu durumlarda sevk edilecek partinin analizini önceden paylaşıyoruz.
Başlıca Kullanım Alanları
- Demir ve çelik döküm
- Alüminyum, pirinç ve bronz döküm
- Yaş kalıp (green sand) sistemleri
- Reçineli kalıp ve maça üretimi (no-bake, cold-box, shell)
- 15-120 AFS arası fraksiyon seçenekleri
- Yüksek refrakterlik ve düşük gaz çıkışı
- Otomotiv, makine ve sanayi döküm tesisleri