Döküm kumu, metal döküm işlemlerinde kalıp ve maça hazırlamak için kullanılan, yüksek sıcaklığa dayanıklı, özel olarak işlenmiş silis kumu çeşididir. Erimiş metalin (demir, çelik, alüminyum, pirinç, bronz) belirli bir form alması için hazırlanan kalıpların temel hammaddesi döküm kumudur.
Döküm kumu; silis kumu (%85-95) + bağlayıcı (kil, reçine veya silikat) + su karışımıyla hazırlanır. 1.500 °C'ye kadar sıcaklığa dayanabilen döküm kumu, modern otomotiv, makine, havacılık ve sanat sektörlerinin vazgeçilmez malzemesidir.
Hızlı Bilgi: Türkiye'de yıllık döküm üretiminin %95'inden fazlasında döküm kumu tabanlı kalıplama yöntemi kullanılmaktadır.
Döküm Kumunun Özellikleri
Fiziksel Özellikler
- Yüksek refrakter (1.500 °C üzeri)
- Uygun tane boyutu (0,1-0,8 mm, AFS 40-80)
- Yüksek geçirgenlik
- Yeterli mukavemet ve plastiklik
Kimyasal Özellikler
- SiO₂: %95+
- Demir oksit: %0,5 altı
- Kil: %3-12 (yeşil kum)
- Nem: %2-5
Döküm Kumu Çeşitleri
1. Yeşil Kum (Green Sand)
Silis + bentonit + su karışımıdır. Ekonomik, tekrar kullanılabilir ve hızlıdır. Demir, çelik, pirinç ve alüminyum dökümünde tercih edilir.
2. Kuru Kum (Dry Sand)
Yeşil kumun fırınlanmış halidir. Daha yüksek mukavemet sağlar. Büyük ve karmaşık parçalarda kullanılır.
3. Reçine Bağlı Kum (Resin Sand)
Sentetik reçine ile bağlanan, yüksek hassasiyet sağlayan kum türüdür. Otomotiv ve hassas makine parçaları için tercih edilir.
4. Sodyum Silikat (Cam Suyu) Bağlı Kum
CO₂ ile sertleştirilir. Orta-büyük döküm işlemlerinde kullanılır.
5. Maça Kumu (Core Sand)
Döküm parçanın iç boşluklarını oluşturmak için kullanılır.
6. Kuyumcu Döküm Kumu
Çok ince taneli (0,1-0,3 mm), altın/gümüş/platin döküm için özel hazırlanan kumdur.
Döküm Kumu Nasıl Hazırlanır?
- Hammadde seçimi — yüksek SiO₂, düşük demir oksit
- Karıştırma — tipik yeşil kum reçetesi: %88-92 silis kumu, %5-10 bentonit, %3-5 su, %1-3 kömür tozu
- Olgunlaştırma — 2-4 saat dinlendirme
- Test — geçirgenlik, mukavemet, nem, AFS
- Kalıplama
- Tekrar kullanım — elenir, soğutulur, yeniden işlenir
Döküm Kumu Tane Boyutları (AFS Grit)
| AFS No | Tane Boyutu | Yüzey Kalitesi | Kullanım |
|---|---|---|---|
| AFS 40 | 0,4 - 0,5 mm | Kaba | Büyük döküm |
| AFS 50 | 0,3 - 0,4 mm | Orta | Genel döküm |
| AFS 60 | 0,2 - 0,3 mm | İyi | Otomotiv |
| AFS 80 | 0,15 - 0,2 mm | Çok iyi | Hassas döküm |
| AFS 100+ | 0,1 - 0,15 mm | Mükemmel | Kuyumcu, mücevher |
Hangi Metal İçin Hangi Döküm Kumu?
| Dökülen Metal | Önerilen Kum | Tane Boyutu |
|---|---|---|
| Pik Demir | Yeşil kum | AFS 50-60 |
| Çelik | Reçine bağlı kum | AFS 40-50 |
| Alüminyum | İnce yeşil kum | AFS 60-80 |
| Pirinç / Bronz | İnce yeşil kum | AFS 60-80 |
| Altın / Gümüş | Kuyumcu kumu | AFS 100+ |
Döküm Kumu Fiyatları (2026)
Fiyatlar; tane boyutu (AFS), saflık, ambalaj ve teslimat lokasyonuna göre değişir. Etkileyen faktörler: SiO₂ oranı, tane uniformluğu, yıkanmış/yıkanmamış, ambalaj, sevkiyat mesafesi, sipariş miktarı.
Toptan döküm kumu fiyatları için iletişim sayfamızdan güncel teklif alın.
Döküm Kumu Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- AFS değeri parçaya uygun olmalı
- Demir oksit %0,5 altı
- Kil %5-10 (yeşil kum)
- Nem %2-5
- Geçirgenlik testi yapılmış olmalı
- Mukavemet yeterli olmalı
- Tedarikçi kalite belgeleri sunabilmeli
Sıkça Sorulan Sorular
Döküm kumu kaç defa kullanılır?
Yeşil kum doğru bakımla 20-50 kez kullanılabilir. Reçine bağlı kumlar genelde tek kullanımlık ama rejenerasyonla %80-90 geri kazanılır.
Döküm kumu evde hazırlanır mı?
Hobi amaçlı küçük dökümler için hazırlanabilir; profesyonel ve hassas dökümler için standardize döküm kumu kullanılmalıdır.
Kuyumcu döküm kumu farklı mıdır?
Evet, çok daha ince taneli (AFS 100+) ve özel bağlayıcı içerir. Hassas detayların bozulmadan dökülmesini sağlar.
Silis döküm kumu ile diğerlerinin farkı nedir?
Silis döküm kumu en yaygın ve ekonomik olanıdır. Alternatifler zirkon, kromit ve olivin kumudur.
Döküm kumu sağlığa zararlı mıdır?
Temas yoluyla zararsızdır. Uzun süreli toz solunması silikoza yol açabilir; maske, eldiven ve havalandırma zorunludur.
Sonuç
Döküm kumu, modern metal döküm sanayinin temel hammaddesidir. Doğru AFS değeri, uygun saflık ve kaliteli bağlayıcı seçimi üretim verimliliğinizi ve ürün kalitenizi belirler.
Seyman Maden olarak demir, çelik, alüminyum, pirinç ve kuyumcu dökümü için ihtiyaç duyduğunuz döküm kumu çeşitlerini toptan tedarik ediyoruz. Laboratuvarımızda AFS analizi yapılır. Sektörünüze özel ürün ve fiyat teklifi için bizimle iletişime geçin.