Elek analizinde yüzdelerin toplamı neden %100 olmalı?

Numunenin tamamı elek serisinden geçirilir; her tane bir elek üzerinde kalır veya en alttaki tavaya düşer. Bu yüzden "üzerinde kalan" yüzdelerin toplamı %100 olmalıdır. Toplam belirgin şekilde %100'den saparsa numune kaybı veya ölçüm hatası vardır; o rapor güvenilir değildir.

Çarpan (multiplier) sütunu ne işe yarar?

AFS/GFN hesabında kullanılır. Her elek boyutunun standartta tanımlı bir çarpanı vardır; o elekte kalan yüzde bu çarpanla ağırlıklandırılır. Böylece ince taneler hesabı daha çok etkiler. Yalnız milimetre bazlı fraksiyonlarda çarpan sütunu bulunmaz, çünkü GFN hesaplanmaz.

İki kumun AFS değeri aynıysa kumlar aynı mıdır?

Hayır. AFS ortalama bir incelik değeridir; aynı ortalamaya farklı dağılımlarla ulaşılabilir. Biri dar bir aralıkta toplanmışken diğeri geniş bir dağılıma sahip olabilir. Dar dağılım genellikle daha öngörülebilir davranır. Bu yüzden yalnız AFS sayısına değil, eleklerdeki dağılıma bakmak gerekir.

Analiz raporunu sipariş öncesinde alabilir miyim?

Evet. Ürün sayfalarındaki fraksiyon kartlarına tıklayarak o fraksiyonun elek analizini ekranda görebilir, teknik veri sayfasını (TDS) indirebilirsiniz. Sipariş verdiğinizde sevk edilen partinin kendi analiz sonucunu ayrıca paylaşıyoruz.

Nem ölçümü elek analizinin parçası mı?

Ayrı bir ölçümdür ama birlikte değerlendirilir. Nemli kum elekten doğru geçmez ve topaklanma analizi bozar. Bu yüzden analiz öncesinde numune kurutulur; sevkiyat öncesinde ise nem ayrıca ölçülür — yapı kimyasalları ve prekast gibi kuru kum gerektiren uygulamalarda kritik bir değerdir.

Elek Analizi Nasıl Okunur? | Kum Analiz Raporu Rehberi

Elek Analizi Ne Anlatır?

Elek analizi, bir kum numunesinin tane boyutu dağılımını sayısal olarak ortaya koyar. Numune, göz açıklığı büyükten küçüğe sıralanmış bir elek serisinden geçirilir ve her elek üzerinde kalan miktar tartılır. Sonuç, o kumun kimliğidir: aynı ürün adını taşıyan iki kumun performansı, dağılımları farklıysa farklı olur.

Rapordaki Sütunlar

Elek: eleğin standart adı veya numarası.
Elek (mm): o eleğin göz açıklığı. Bu açıklıktan büyük taneler elek üzerinde kalır.
Üzerinde kalan %: numunenin yüzde kaçının o elekte tutulduğu. Analizin özü bu sütundur.
Çarpan: yalnız AFS hesaplanan analizlerde bulunur; her elek boyutuna ait ağırlık katsayısıdır.
Toplam: tüm eleklerde kalan yüzdelerin toplamı — %100 olmalıdır.

Nasıl Okunur: Üç Pratik Kontrol

1. Toplam %100 mü? İlk bakılacak yer burasıdır. Toplam sapıyorsa numune kaybı vardır ve raporun geri kalanı güvenilmez.

2. Dağılım nerede toplanmış? Yüzdelerin büyük kısmı iki-üç komşu elekte toplanmışsa dar, geniş bir bandın üzerine yayılmışsa geniş dağılımlı bir kum var demektir. Dar dağılım filtrasyonda ve döküm yüzeyinde daha öngörülebilir sonuç verir.

3. Uçlarda ne kadar var? En üstteki elekte kalan iri tane ve en alta düşen ince toz oranı, uygulamanız için kabul edilebilir sınırların içinde mi? Filtre kumunda ince toz basınç kaybı yaratır; yapı kimyasallarında iri tane yüzey dokusunu bozar.

AFS/GFN Nasıl Çıkar?

Her elekte kalan yüzde, o eleğin çarpanıyla çarpılır; elde edilen değerlerin toplamı toplam yüzdeye bölünür. Çıkan sayı GFN'dir. Yani AFS tek bir elekten değil, dağılımın tamamından türer — bu da neden aynı AFS değerine sahip iki kumun farklı davranabileceğini açıklar.

Ürettiğimiz 10 AFS kademesinin ölçülen GFN değerlerini ve mikron karşılıklarını ayrı bir tabloda topladık: Silis Kumu AFS Tablosu

Tedarikçi Karşılaştırırken Nelere Bakmalı?

Analiz hangi tarihte ve hangi partiden alınmış? Eski bir örnek rapor, bugün sevk edilecek kumu temsil etmez.
Rapor parti bazında mı veriliyor, yoksa tek bir tanıtım örneği mi?
Elek analizinin yanında nem ve kimyasal analiz de veriliyor mu?
Aynı fraksiyon farklı sevkiyatlarda benzer sonuç veriyor mu? Seri üretimde asıl kritik olan budur.

Analizlerimizi İnceleyin

Ürün sayfalarındaki fraksiyon kartlarına tıklayarak her fraksiyonun elek analizini ekranda görebilir, teknik veri sayfasını indirebilirsiniz. Özel bir fraksiyon veya parti analizi için bize yazın.

İlgili Sayfalar:

Elek Analizi Nasıl Okunur? Satır Satır Rehber